Ăn uống trong những ngày ngã bệnh

ĂN UỐNG TRONG NHỮNG NGÀY NGÃ BỆNH (Đái tháo đường tuýt 2)

Gs.Bs.Mai Thế Trạch

Khi đột ngột ngã bệnh (cảm, cúm, sốt), khi bị thương tích, hoặc có bệnh cần phẫu thuật (mổ) lượng đường trong máu thường có xu hướng tăng lên nên nhu cầu về insulin để chuyển hóa đường cũng tăng theo. Trong trường hợp bị tiểu đường nặng, lúc này cũng dễ bị một biến chứng rất nặng là nhiễm axit-xêtôn trong máu. Lúc này bạn cần theo dõi đường huyết thường xuyên hơn, và đôi khi phải xét nghiệm chất xêton trong nước tiểu nữa

Nếu bạn đang điều trị bằng insulin thì cần tiếp tục chích insulin suốt trong thời gian ngã bệnh, mặc dù bạn có thể không thấy đói. Đôi khi liều insulin còn phải cho cao hơn lúc không bệnh để kiểm soát tăng đường huyết đột xuất và tránh bị nhiễm axit-xêtôn. Việc tự theo dõi đường huyết lúc này rất có giá trị

Nếu bạn đang dùng thuốc hạ đường huyết thì cứ tiếp tục uống thuốc trừ khi bị nôn ói không uống thuốc được. Nếu vì yếu quá không ăn được các chất đặc / cứng hoặc do buồn nôn, thì phải điều chỉnh loại thức ăn sao cho có đủ chất bổ dưỡng, đủ năng lượng và lượng nước cần thiết. Thí dụ kết hợp loại thức ăn mềm (dễ nuốt) dễ tiêu có nước, hoặc chỉ dùng thức ăn lỏng. Tuy nhiên không bắt buộc phải ăn đủ số lượng thức ăn có chất glucid (cơm, cháo, bánh mì) cho một bữa, có thể chia làm nhiều phần : chỉ ăn khoảng 1/4 một lần, phần còn lại có thể ăn dần trong ngày, hoặc thay thế bằng nhiều lần uống nước trái cây

Điều quan trọng là phải ăn đủ lượng glucid (dưới mọi hình thức) và không được bỏ insulin hoặc thuốc hạ đường huyết uống Cho khoảng 10 đến 20g glucid cách 1-2 giờ một lần là thích hợp trong các trường hợp này (xem bảng dưới). Lượng protein (có thể thế bằng trứng, phômai), chất béo có thể tạm thời không cần thiết tùy theo khẩu vị bệnh nhân

Bảng thức ăn thay thế trong những ngày ngã bệnh có chứa 10g chất glucid Loại thức ăn Có chứa 10g glucid Sữa (tươi, sữa tiệt trùng bằng nhiệt độ cao UHT) 240ml (cc) Sữa bột 120ml (cc) Sữa đậu nành không đường 120ml (cc) Milo , Ovatine, Ensure 4 muỗng cà phê nhỏ Đường glucoz, đường trắng, mật ong 2 muỗng cà phê nhỏ Đường miếng, kẹo 2 miếng Nước cam vắt 120ml (cc) Nước mía 100 ml (cc)

Nếu lúc cho ăn mà mắc ói, nôn hay tiêu chảy. Thì có thể cho lại thức uống có đường 20-30 phút một lần sau đó để thay thế Nôn, tiêu chảy có thể làm mất nước, muối và chất kali vì vậy nên cho uống nước trái cây, bánh quy mặn Trường hợp nôn, tiêu chảy kéo dài, hoặc có xêtôn trong nước tiểu cần hỏi ý kiến thầy thuốc

Ăn uống tùy theo khẩu vị và sự ngon miệng của bệnh nhân. Khi bệnh nhân ăn lại được thì quay trở lại chế độ ăn kiêng do thầy thuốc qui định